وي ادامه داد: شهيد مطهري در هر بابي وارد مي‌شد، هرگز به مطالعه سطحي اكتفا نمي‌كرد كه به اين موضوع در زمان ما بايد توجه شود.
مصباح‌يزدي به گوشه‌اي از ابعاد شخصيت شهيد مطهري پرداخته و عنوان كرد: حوزه كاري شهيد مطهري تنها منحصر به اطراف خودش نبود بلكه افق‌هاي دورتر را مي‌ديد و برخي مطالب را كه جنبه جهاني داشت، سعي مي‌كرد مطالب اسلام را طوري بياورد كه حتي اگر فرد مسلمان هم نشد، واقعيت‌هاي اسلام را بفهمد.
وي ادامه داد: جايگاهي كه امروز تاليفات ايشان در دنيا دارد، براثر بركتي است كه خداوند در برابر كار خالصانه به ايشان عطا فرمود.
اين مدرس حوزه درباره موضوع همايش نيز عنوان كرد: ما اگر هزاران برنامه جانبي، فناوري آموزشي و فضاي ساختماني و ... در اختيارمان باشد اما استاد به اندازه كافي و كارآمد و مطلوب نباشد، تمام تجهيزات به هدر مي‌رود و فراهم كردن اين تسهيلات درد چنداني دوا نمي‌كند.
وي به تشريح وضعيت حوزه قبل و بعد از انقلاب پرداخت و گفت: در گذشته شاني براي حوزه و روحاني قائل نبودند، آخوند را چيزي به حساب نمي‌آوردند و كتاب‌هاي درسي نيز به آساني در دسترس نبود اما امروز حوزه‌هاي ما به بركت انقلاب اسلامي از نظر امكانات از وضعيت خوبي برخوردار هستند كه با گذشته قابل مقايسه نيست.
مصباح يزدي با بيان اينكه امروز با چيزي كه بايد باشيم، هنوز فاصله داريم، عنوان كرد: پديده‌هايي نيز در حوزه در كنار اين پيشرفت‌ها رشد كرده كه زياد مبارك نيست.
وي با اشاره به اينكه برخي آسيب‌ها هم‌اكنون در حوزه وجود دارد كه دلسوزان بايد به آن اهتمام داشته باشند، گفت: اين آسيب‌ها ناشي از فرهنگ حاكم بر جامعه ما است، به تبع فرهنگي كه بيشتر در كشورهاي غربي حاكم شده است و آن يك نوع سطحي‌نگري به علم و معارف و ساده برخورد كردن با تحقيقات و عمق مطالب به چشم مي‌خورد كه البته عموميت ندارد اما بيش از انتظار ديده مي‌شود.
اين استاد حوزه گفت: در گذشته طلاب قبل از حضور در سر درس استاد علاوه بر پيش مطالعه با يكديگر مباحثه داشتند اما امروز گاهي كساني هستند كه چند سال مكاسب و كفايه مي‌خوانند و متن كتاب را درست نمي‌دانند و فقط جواب‌هاي تستي آزمون‌ها را حفظ كرده و در امتحانات قبول شده‌اند كه نظير آنها در همه صحنه‌هاي علمي و تحقيقي به چشم مي‌خورد.
وي با بيان اينكه در گذشته كساني به عرصه تحقيق وارد مي‌شدند كه علم لازم را داشتند، عنوان كرد: امروز برخي از افراد كه به اين عرصه وارد مي‌شوند، الفباي تحقيق را هم بلد نيستند و تحقيق سرتاپا ضعف را ارائه مي‌دهند.
به گفته رئيس موسسه آموزشي پژوهشي امام خميني(ره) امروز روح تحقيق، كنجكاوي و ژرف‌كاوي كم شده است، با مطالعه سطحي برخورد مي‌شود و گاهي توام با مطالعات كم و كم عمق ادعاهاي بزرگي نيز ديده مي‌شود كه اين آسيب بزرگي است.
وي با بيان اينكه ما بايد براي ارتقاي سطح اساتيد در حوزه برنامه داشته باشيم، گفت: امروز بزرگ‌ترين كمبود جامعه ما موضوع استاد است زيرا آنكه بايد در كالبد روح علم را بدمد، استاد است.
مصباح يزدي در ادامه با پرداختن به اينكه امروز نياز جامعه بشري به دين و اسلام فراتر از زمان‌هاي سابق است، ادامه داد: هميشه نياز به اسلام بوده و هست اما در گذشته قرن‌ها بسياري از كشورها اسمي از اسلام نشنيده و يا چيزي از محتوايش نمي‌دانستند و امروز بسياري از مردم كه بالفطره طالب معرفت هستند و هزاران فرسخ از ما دور بوده و با مذهب و دينمان آشنايي ندارند، با رفتن اسم امام خميني(ره) مي‌خواهند بدانند مكتب اين مرد بزرگ چيست.
وي با بيان اينكه برخي با شناخت امام(ره) عاشق اسلام و شيعه شدند، گفت: دنيا تشنه عقايد اسلام است و ما آنطور كه بايد و شايد به وظيفه‌مان عمل نكرديم و بايد در برنامه‌ها، بينش و افق ديدمان تجديدنظر كنيم و گمان نكنيم اسلام فقط اين است كه در گوشه‌اي نشسته و براي چند نفر روايت بخوانيم.
مصباح يزدي اظهار داشت: اسلام امانتي در دست ما است و ميلياردها انسان تشنه اسلام هستند حتي اگر در بين آنها تعدادي از شياطين نيز باشند اما انسان‌هاي مخلص نيز وجود دارند و بايد در اين راستا كار كنيم مگر در داخل كشور ما شياطين وجود ندارند.